Počela zima- danas je najkraći i najtamniji dan u godini

 Počela zima- danas je najkraći i najtamniji dan u godini

foto iStock

Danas je poseban dan – najkraći i najtamniji dan ove godine i kalendarski početak zime. Ali kada prođe, Sunce će biti prisutno na nebu sve duže i duže, dan za danom – donoseći nam više energije i vitalnosti.

Mnogi već danima osjećaju dolazak zimske kratkodnevice, odnosno solisticija, jer svakog dana dobijamo sve manje i manje sunčeve svjetlosti, postajemo umorniji, i nismo naročito voljni za nove poduhvate. Potreba za odmorom je sve veća, prenosi RTS.

Znamo da je Zemljin nagib razlog za pojavu godišnjih doba. Naša planeta se okreće oko Sunca nagnuta u prosjeku za 23.5 stepeni, pa sjeverna i južna hemisfera ne primaju jednake količine sunčeve svjetlosti što uzrokuje i kratkodnevice, dugodnevice i ravnodnevice, samim tim i godišnja doba.

Hladniji period na svakoj hemisferi se događa u polovini godine kad je Zemlja udaljenija od Sunca i to je zimska kratkodnevica (decembar na sjevernoj, a jun na južnoj) kad označava da je polovina svijeta udaljena od Sunca pod ekstremnim uglom. Nedostatak sunčevih zraka čini zimski solsticij najmračnijim danom u godini, ali ne i najhladnijim.

Sunčev luk preko neba je u stalnom padu i postaje kraći od juna. U zimskom solsticiju na sjevernoj hemisferi, dostiže najniži mogući luk, toliko nisko da u nekoliko dana oko solsticija se čini da izlazi i zalazi na istom mjestu. Ovaj fenomeno je i proizveo latinsku frazu iz koje je riječ solsticij potekla (solstitium), a koja znači Sunce miruje.

Ovako nizak ugao pod kojim sunčevi zraci padaju na zemlju znači i da će nam sjutra biti najduža senka.

Koliko traje najkraći dan

U zavisnosti od toga gdje se nalazite, zavisi i trajanje zimske kratkodnevice.

Kad biste mjerili prema Griničkoj opservatoriji iz Londona, vidjeli biste da najkraći dan traje sedam sati, 49 minuta i 43 sekunde – što je više nego upola manje od dnevnog svijetla koje dobijamo tokom ljetnje dugodnevnice.

Ali kao se približavamo Sjevernom polu, dan je sve kraći, tako na Islandu dan između izlaska i zalaska sunca traje svega dva sata i 14 minuta.

Međutim, onima koji žive u blizini Ekvatora, razlika će biti skoro neprimjetna.

Drevni rituali posvećeni solisticiju

U drevnom svijetu, ljudi su izgradili brojne spomenike kako bi proslavili solsticij.

Jedan primjer je Njugrejndž, veliki spomenik iz kamenog doba izgrađen u irskom selu oko 3.200. godine p.n.e ili oko hiljadu godina prije Stounhendža. Smatra se da je imao neki oblik religijskog značaja budući da je bio usklađen s kretanjem Sunca.

Narod Parakasa iz Perua, koji je živio između 800. i 100. godine p.n.e ispresjecao je pustinju linijama u zemlji i kamenu koji se zovu geoglifi što povezuje humke sa mjestom gdje Sunce u zimskom solsticiju zalazi na horizontu. Poznate Naska linije izazivaju strahopoštovanje i inspirisane su majmunima, gušterima i drugim figurama koje su ugravirane u zemlji između 1. i 700. godine nove ere, a takođe su povezana sa zimskim solsticijem.

Karnak u drevnom Egiptu je izgrađen i usklađen sa zimskim solsticijem u Luksoru prije više od 4.000 godina. Slične trase mogu da se vide i u Angkor Vatu u Kambodži i Maču Pikču u Peruu.

U Starom Rimu, festival Saturnalije počinjao je 17. decembra i trajao sedam dana. Kao što samo ime kaže, trebalo je da oda počast Saturnu, ocu bogova koji je podario ime i šestoj planeti našeg sunčevog sistema.

Čarobna noć

Za narode Istočne Azije, pogotovo za Kineze, Korejce i Japance, festival Dongži koji počinje na zimsku kratkodnevicu, jedno od najvažnijih doba u godini.

Dongži znači „ekstremna zima“ i vrijeme je kad se slavi povratak dužih dana i, na kraju, povećanje pozitivne energije. Porijeklo festivala korene vuče od jina i janga – filozofije ravnoteže i harmonije u kosmosu.

Prema drevnoj legendi sve želje i misli u noći zimskog solisticija biće ispunjene. Takođe, postoji vjerovanje da ovaj dan treba iskoristiti za planiranje novih poduhvata koje namjeravate da sprovedete naredne godine.

Avatar

Portal Ulcinj

Pročitajte još